Jouw data. Jouw AI. 
De Nexperia-zaak: een keerpunt voor technologische soevereiniteit in Europa
Hoe een intern bestuursconflict uitgroeide tot een geopolitieke crisis met wereldwijde gevolgen voor de chip- en auto-industrie
Het Nederlandse chipbedrijf Nexperia staat sinds eind september 2025 in het middelpunt van een ongekende crisis. Wat begon als een intern conflict over bestuur en belangenverstrengeling, groeide uit tot een diplomatieke confrontatie tussen Nederland en China, met directe gevolgen voor autofabrikanten wereldwijd. Deze zaak markeert een keerpunt in hoe Europa omgaat met buitenlandse investeringen in strategische sectoren.
Wat is er precies gebeurd?
De Ondernemingskamer van het Gerechtshof Amsterdam schorste op 1 oktober 2025 CEO Zhang Xuezheng (bijnaam “Mr. Wing”) als bestuurder van Nexperia. De rechter oordeelde dat Zhang zich schuldig had gemaakt aan “roekeloos gedrag” en belangenverstrengeling die het voortbestaan van de Europese tak van het bedrijf bedreigde.[1]
De kern van het conflict
- Zhang dwong Nexperia voor ruim $200 miljoen aan wafers te bestellen bij zijn eigen noodlijdende zusterbedrijf WingSkySemi in Shanghai, terwijl de werkelijke behoefte slechts $70-80 miljoen bedroeg.
- Toen Europese bestuurders protesteerden, werden hun bankvolmachten ingetrokken en onervaren personen aangesteld op cruciale financiële posities, een reeks aan aangekondigde ontslagen en gedwongen machtsverschuivingen.
- Een dag vóór de uitspraak van de Ondernemingskamer had minister Vincent Karremans (Economische Zaken) al ingegrepen met een uitzonderlijke noodmaatregel op basis van de Wet beschikbaarheid goederen (Wbg), een wet uit 1952 die nog nooit eerder was gebruikt. Het ministerie verbood Nexperia om gedurende een jaar wijzigingen door te voeren in bedrijfsvoering, personeel of intellectueel eigendom.[2]
Tijdlijn van de crisis
- 25 september 2025
CEO Zhang ontslaat drie senior financiële bestuurders en trekt bankvolmachten in - 29 september 2025
VS plaatst Nexperia onder uitgebreide exportrestricties vanwege Chinese eigendom - 30 september 2025
Minister Karremans grijpt in met Wet beschikbaarheid goederen - 1 oktober 2025
Ondernemingskamer schorst Zhang en stelt tijdelijke beheerders aan - 4 oktober 2025
China legt exportverbod op aan Nexperia China, wereldwijde chipcrisis begint - Oktober-november 2025
Honda, Volkswagen en andere autofabrikanten schalen productie terug - December 2025
Wingtech dreigt met schadeclaim van $8 miljard (USD).
Consequenties voor Nederland
Strategische technologie-bescherming
De ingreep bij Nexperia illustreert de groeiende bereidheid van de Nederlandse overheid om strategische belangen te beschermen — ook als dit leidt tot diplomatieke spanningen. Advocaat Onno Hennis noemt de zaak “uniek om meerdere redenen”: het is de eerste keer dat de Wbg wordt ingezet, én de Ondernemingskamer greep in zonder voorafgaand hoor en wederhoor van de betrokkenen.[3]
Juridische precedentwerking
De uitspraak schept een belangrijk precedent voor hoe Nederland omgaat met buitenlandse controle over strategische bedrijven. De Ondernemingskamer toonde zich bereid om snel en daadkrachtig op te treden wanneer de continuïteit van cruciale Europese productiecapaciteit op het spel staat.
Gespannen relatie met China
De Chinese overheid reageerde fel. Het ministerie van Buitenlandse Zaken noemde het Nederlandse optreden “ongepaste inmenging” in bedrijfsvoering. De Chinese belangenorganisatie voor bedrijven in Europa sprak zelfs van “economisch banditisme, gedreven door geopolitieke calculatie”.[4]
Impact op de wereldwijde industrie
Het Chinese exportverbod trof de auto-industrie bijzonder hard. Nexperia maakt relatief eenvoudige chips, transistors, diodes, mosfets, maar deze zitten in vrijwel elk elektronisch onderdeel van moderne voertuigen. Eén auto bevat tot 600 Nexperia-componenten.
Getroffen sectoren
- Auto-industrie: Honda halveerde productie in Noord-Amerika; Volkswagen, BMW en Mercedes activeerden crisisteams
- Consumentenelektronica: Smartphones, zonnepanelen en huishoudelijke apparaten
- Industriële machines: Landbouw-, bouw- en energiesector
Honda werd als eerste autofabrikant gedwongen de productie terug te schalen. Het bedrijf sloot tijdelijk fabrieken in Mexico, de VS en Canada, met een impact op circa 110.000 voertuigen. Stellantis CEO Antonio Filosa verklaarde dat het bedrijf een “war room” had opgezet voor dagelijks crisismanagement.[5]
“De chips zijn niet nu nodig, maar gisteren. Je kunt een Nexperia-chip niet zomaar vervangen door een andere chip. Op zo’n printplaat kan dat een reeks problemen veroorzaken.” [6]
— Sigrid de Vries, directeur-generaal ACEA
De bredere context: chips als geopolitiek wapen
De Nexperia-zaak staat niet op zichzelf. Het conflict past in een breder patroon waarin halfgeleiders centraal staan in de machtsstrijd tussen grootmachten. De VS hebben China al langer op de korrel met exportrestricties voor geavanceerde chiptechnologie. Nederland speelt daarin een sleutelrol vanwege ASML, ’s werelds enige producent van de meest geavanceerde chipmachines.
| Voor Nederland | Voor de tech-wereld |
|---|---|
| Versterkte controle over strategische bedrijven | Verhoogde geopolitieke risico’s rond internationale tech-investeringen |
| Toegenomen diplomatieke spanning met China | Sterkere focus op supply chain-weerbaarheid |
| Mogelijk precedent voor meer overheidsingrijpen | Bedrijven moeten governance en compliance scherper regelen |
| Korte-termijn risico’s voor Nederlandse industrie | Chips blijven centraal in grootmachtenconflicten |
Wat kunnen we verwachten?
De situatie blijft fragiel. Hoewel China in november 2025 aangaf bereid te zijn tot uitzonderingen op het exportverbod, is het onderliggende conflict niet opgelost. Wingtech dreigt met een schadeclaim van €8 miljard via internationale arbitrage.[7] Binnen Nexperia zijn de verhoudingen tussen de Europese en Chinese vestigingen ernstig verstoord.
Belangrijkste lessen voor bedrijven
✔️ Overheden zijn bereid in te grijpen bij strategisch belangrijke bedrijven — ook met ongekende juridische instrumenten
✔️ Juridische en diplomatieke conflicten kunnen direct doorwerken in productieketens
✔️ Grote internationale techbedrijven moeten actief plannen voor politieke risico’s
✔️ Supply chain-diversificatie is geen luxe maar noodzaak
✔️ Governance en compliance verdienen extra aandacht bij buitenlandse eigendomsstructuren
Conclusie
De Nexperia-zaak is meer dan een bedrijfsconflict. Het is een testcase voor hoe Europa omgaat met de spanning tussen open markten, nationale veiligheid en technologische soevereiniteit. De uitkomst zal bepalend zijn voor hoe buitenlandse investeerders — en met name Chinese bedrijven — in de toekomst naar Europa kijken.
Voor de technologie- en auto-industrie bevestigt deze crisis de kwetsbaarheid van complexe, internationaal verspreide toeleveringsketens. De les is duidelijk: in een wereld waarin chips geopolitieke munitie zijn geworden, is strategische autonomie geen abstracte beleidsterm meer, maar een dagelijkse operationele realiteit.
Bronnen
- Ondernemingskamer uitspraak Nexperia, 1 oktober 2025 — via Computable
- Ministerie van Economische Zaken, inzet Wet beschikbaarheid goederen — via Accountant.nl
- Osnabrugge Advocatuur, juridische analyse — osnabrugge.org
- Chinese reactie op Nederlands ingrijpen — via Computable
- Impact auto-industrie en Honda productieverlaging — via CNBC
- ACEA waarschuwing chiptekort — via NOS
- Wingtech schadeclaim €8 miljard — via Computable
- Nexperia officiële verklaring — Nexperia.com
- NOS achtergrondartikel — NOS
