Steeds meer AI-agents? Voorkom een nieuw versnipperd IT-landschap

Eerst kwam er een apart systeem voor finance. Daarna koos sales een eigen CRM. HR kreeg een omgeving die beter bij hun werk paste. Documenten belandden op drie plekken en voor het maandelijkse overzicht bouwde iemand een Excelbestand dat niemand meer durft aan te raken.

Dat heeft niemand zo uitgetekend. Het is gaandeweg ontstaan.

Nu krijgt ieder van die systemen ook nog zijn eigen Ai-functies en agents. Dat kan veel werk schelen. Maar als we iedere nieuwe taak oplossen met een nieuwe losstaande AI-agent, bouwen we boven op het bestaande applicatielandschap nog een tweede AI-landschap.

Wat is agent sprawl?

Met agent sprawl bedoelen we dat AI-agents verspreid raken over verschillende tools, leveranciers en omgevingen, waardoor beheer, toegangsrechten en controle steeds ingewikkelder worden. En daarvoor heb je geen honderden agents nodig. Agent sprawl ontstaat zodra iedere nieuwe agent zijn eigen technische eiland wordt.

Voor agent sprawl heb je geen 150.000 agents nodig

Gartner voorspelt dat een gemiddeld wereldwijd Fortune 500-bedrijf in 2028 meer dan 150.000 Ai-agents in gebruik kan hebben. In 2025 waren dat er volgens Gartner nog minder dan vijftien. Slechts 13% van de ondervraagde organisaties vindt dat de governance voor Ai-agents goed is ingericht.

Voor een mkb-bedrijf voelt 150.000 wel heel ver weg. Neem er vijf. Een agent verwerkt binnenkomende facturen. Een tweede verzamelt informatie voor offertes. HR gebruikt een assistent voor vragen over interne procedures. In het CRM zit inmiddels een ingebouwde Ai-functie. En een medewerker heeft zelf iets gemaakt om klantmails samen te vatten.

Stuk voor stuk kunnen ze nuttig zijn. Toch wil je dan weten:

  • Wie beheert iedere agent?
  • Tot welke gegevens heeft de agent toegang?
  • Welke systemen mag de agent benaderen?
  • Mag de agent alleen informatie ophalen of ook iets aanpassen?
  • Wie controleert de uitkomst als er iets misgaat?
  • Waar worden de gegevens verwerkt?

Dat zijn praktische vragen. Zeker wanneer AI-agents toegang krijgen tot klantdossiers, financiële gegevens of personeelsinformatie.

We kennen dit probleem al

Veel organisaties hebben jarenlang software toegevoegd zodra een afdeling iets nodig had. Pas later bleek hoeveel werk het kost om gegevens actueel te houden en systemen met elkaar te laten samenwerken. Met AI dreigt hetzelfde te gebeuren, maar dan nog veel sneller. Een agent in het ene pakket, een assistent bij een andere leverancier en daarnaast nog een paar losse experimenten. Voor je het weet, moet iemand een overzicht bijhouden van alle oplossingen die juist overzicht moesten brengen.

Gartner adviseert daarom onder meer om agents centraal te registreren, eigenaarschap vast te leggen, toegangsrechten te beheren en hun gedrag te monitoren. Dat is verstandig.

Bij Vindex beginnen we graag nog een stap eerder: waar voeg je de volgende agent aan toe? Voorkom dat iedere nieuwe toepassing op een andere plek draait en je uiteindelijk een versnipperd AI-landschap moet beheren.

Een nieuwe agent hoeft geen nieuwe Ai-oplossing te zijn

Bij Vindex betekent een nieuwe agent niet automatisch een nieuw AI-product. We richten één centraal Ai-platform in dat als laag over bestaande systemen en databronnen werkt. Binnen die omgeving krijgt iedere agent een afgebakende taak, toegang tot de juiste bronnen en passende rechten. Centraliseren betekent dus niet dat één agent alles moet doen. Je kunt juist verschillende gespecialiseerde agents inzetten, terwijl beheer, data, toegangsrechten en infrastructuur centraal georganiseerd blijven. Een agent kan bijvoorbeeld facturen controleren en afwijkingen aan een medewerker voorleggen. Een andere brengt informatie uit e-mail, CRM en documenten samen voor een klantdossier. Later kan er een agent bijkomen die informatie voor de planning voorbereidt.

Nieuwe taak, nieuwe agent. Maar niet automatisch een nieuwe tool, leverancier, cloudomgeving of plek waar bedrijfsdata terechtkomt. Daar zit voor ons een belangrijk verschil.

Controle moet ook werkbaar blijven

Ook de plek waar data wordt verwerkt en waar de agents draaien telt mee. Het Vindex-platform draait in een private cloud, gehost in Nederland. Naast dat je al je agents centraal kunt beheren, houd je ook controle over de serveromgeving (private cloud-omgeving), de agents en de data die zij gebruiken. Zonder voor je Ai-infrastructuur afhankelijk te worden Big Tech. Het is een duidelijke architectuurkeuze.

Zodra AI toegang heeft tot financiële gegevens, klantdossiers, personeelsinformatie en operationele processen, wordt die keuze steeds belangrijker. AI is dan niet langer een losse assistent. Het wordt onderdeel van de infrastructuur waarop de organisatie werkt.

Begin klein. Maar organiseer het niet klein.

Je hoeft niet te wachten tot er tientallen agents in de organisatie rondzwerven om over AI-governance na te denken. Sterker nog, het beste moment is wanneer de eerste processen worden ingericht. Begin bijvoorbeeld met één proces waar vandaag veel handwerk, controle of zoekwerk in zit. Geef de agent alleen toegang tot wat voor die taak nodig is. Bepaal wat de agent zelfstandig mag doen en wanneer een medewerker meekijkt. Meet vervolgens wat het in de praktijk oplevert.

Werkt het? Dan kan het volgende proces worden toegevoegd. Niet met weer een nieuwe tool, leverancier of omgeving, maar binnen dezelfde gecontroleerde AI-infrastructuur. Zo kan een organisatie beginnen met één of twee agents en uiteindelijk tientallen processen ondersteunen, zonder dat de beheersbaarheid bij iedere nieuwe toepassing afneemt.

Dat is volgens ons de essentie van toekomstgerichte AI. Niet eerst zoveel mogelijk agents toevoegen en daarna bedenken hoe je governance en grip organiseert. Begin gerust met één agent. Maar kies vanaf dag één voor een omgeving waarin er straks ook vijftig kunnen draaien.